Takas Nedir? Mahsup Nedir?

Bankacılık ya da Ticaret işlemlerinde sıkça duyduğumuz takas kavramı nedir? sorusu ile konumuza başlayacağız. Tabi takas konusunda biri ticari anlam çıkarken birde Merkezi takas olarak iki anlam çıkmaktadır. Piyasa olarak Takasbank bu anlamda yetkili kılınırken, ticari anlamda gerçekleştirilen takas işlemlerine sıklıkla Bankalar aracılık etmektedir.

Takas Nedir?

Takas nedir? Karşılıklı ya da birbirine benzer ve istenebilir iki farklı borcu ayrı ayrı ödemeksizin bir beyanla hesaptan tahsil edilen ya da borcu sona erdiren bir yöntemdir. Bir diğer tabir ile bir mal karşılığında başka bir mal vererek aralarında değiş tokuş etmek anlamına da gelebilir fakat Borçlar kanununda buna trampa adı verilse de takas yönteminde borçların eşit değerde olmaları gerekmez. Eşitlik olmaması durumunda küçük olanın oranında takas yapılır.
Borçlar Kanunu 118. maddesi gereği takas ile ilgili aşağıdaki hüküm bulunmaktadır. Bu hükümde iki şahıs karşılıklı bir miktar meblağı ya da benzer malları birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borçta muaccel ise, iki taraftan her biri borcunu alacağı ile takas edebileceği belirtilmektedir.

Merkezi Takas Nedir?

Piyasalar aracılığı ile gerçekleştirilen işlemler sonrasında ortaya çıkacak yükümlülüklerin, aracı kuruluşlar tarafından Merkezi Takas kuruluşu tarafından belirlenen süre ve şartlarda, yerine getirilmesinin sağlanması, işleme taraf olan kişi ve kurumlar arasında gerçekleşecek olan varlık transferini sağlayan sistemi tarif etmek için kullanılır. Bu işlemler için dönem dönem hesabınızdan Mkk Ücreti altında tahsilatlar yapılabilmektedir.

Takasbank olarak adlandırılan ve borsalar bünyesinde gerçekleşen paylar, türev araçları, kıymetli madenler, yurtiçi sermaye piyasası araçları, yurtdışı sermaye piyasası araçları, borçlanma araçları gibi bir çok işlemlerin nakit ve menkul takasını gerçekleştirmek üzere yetki verilen merkezi takas kuruluşudur. Takasbank aracılığı ile borsa üyelerine ait işlemlerin alım satıma konu olan menkul kıymet karşılığı taahhütleri gerçekleştirilmekte olup kontrolleri Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılmaktadır.

Takas şartları nelerdir?

Takas işlemlerinin yapılabilmesi için farklı şartlar gereklidir. Takas şartları iki madde altında toplanabilmekte olup aşağıda detayı belirtilmektedir.
* Karşılıklı olarak 2 muaccel alacak olmalı. Takas işleminin yapılabilmesi için gerekli şartlardan ilki bir tarafta kamu idaresinin mükellefe iade etmesi gereken bir borcunun olması ya da diğer tarafta mükellefin kamu idaresine muaccel bir borcunun bulunması durumudur.

* Yine takas işleminin yapılabilmesi için bir diğer şart ise iki taraf için bir takas talebinin bulunması durumudur, iki tarafın takas talebinin bulunmaması durumunda bu işlem gerçekleştirilemez.

Takas nedir

Mahsup Nedir?

Mahsup nedir? Bankacılık işlemlerinde takas kavramı ile birlikte kullanılmakta olup yaşanabilecek durumlardan ötürü alacak tutarında indirim yapılması durumudur. Bankacılık tarafında ise takas talebinde bulunan nezdinde bulunan borçluya ait olan alacağın bir şekilde borca sayılması sureti ile borcun tümünün yada kısmi olarak kapatılması durumudur.

Hukuki olarak Mahsup nedir? Hesap edilmiş ve hesaba dahil edilmiş anlamına gelmekte olup daha önce tutuklu kalan ve beraat eden kişinin daha sonra işleyeceği bir suç sonrasında aldığı muhkumiyet öncesi tutukluluk süresinin düşülmesi anlamına da gelmektedir.

 

Bir Tepki

  1. Tarık 27 Haziran 2018

Cevap Ver